Zaburzenia nastroju – problem powszechny


Zdrowie fizyczne i psychiczne są ze sobą sprzężone – to, w jakiej jesteśmy kondycji znacząco wpływa na nasze samopoczucie i odwrotnie. Doskonale widać to na przykładzie zaburzeń nastroju (zwanych afektywnymi). Zaburzenia te oddziałują na aktywność we wszystkich sferach życia osób nimi dotkniętych. Przejawiają się na ogół poprzez zespoły maniakalne, depresyjne, hipomaniakalne a także mieszane. Na tej podstawie można wyróżnić zaburzenia jednobiegunowe oraz dwubiegunowe. Dla znajomych, przyjaciół i rodziny niezwykle istotnym jest, by zrozumieć, iż osoba dotknięta chorobą nie potrafi kontrolować swoich emocji, które mogą się zmieniać nawet kilkakrotnie w ciągu doby. Zaburzenia nastroju występują niezależnie od płci czy wieku – można na nie zachorować zarówno w dzieciństwie, jak i w wieku dojrzałym.

Możliwe przyczyny zaburzeń nastroju oraz ich podstawowe objawy.

Zaburzenia nastroju endogenne mogą mieć wiele przyczyn. Do najczęściej występujących należą:

  • czynniki genetyczne – czyli brak wystarczającej ilości neuroprzekaźników w mózgu bądź ich nieprawidłowe funkcjonowanie;

  • czynniki środowiskowe – związane z procesem socjalizacji w okresie dzieciństwa, patologicznym domem, jak również często przeżywanym stresem;

  • zaburzenia hormonalne;

  • nadużywanie alkoholu, narkotyków – uzależnienia mogą generować poważne problemy natury psychicznej;

Utrata kontroli nad emocjami prowadzi u pacjentów do poczucia wyobcowania, nieszczęścia oraz zagubienia. Często pojawiają się lęki oraz epizody histeryczne. Najczęstsze objawy to te, które występują w epizodach (często naprzemiennych) manii oraz depresji – przy czym nie muszą one występować jednocześnie. Należą do nich m.in.:

  • poczucie przejmującego smutku oraz obniżenia nastroju – często łączy się ono z kompleksem niższości bądź odwrotnie – narcyzmem i wiarą we własne siły,

  • przewlekłe zmęczenie, niezdolność do jakiejkolwiek aktywności;

  • poczucie ciągłego rozdrażnienia, agresja (również autoagresywne zachowania);

  • nadmierne podniecenie nieadekwatne do konkretnych sytuacji, nadpobudliwość psycho – ruchowa;

  • zaburzenia przemiany materii oraz innych procesów fizjologicznych;

  • brak łaknienia bądź przeciwnie – zbyt duży apetyt;

  • bezsenność w nocy i nadmierna senność w ciągu dnia;

  • skłonność do spożywania znacznych ilości alkoholu oraz używania narkotyków;

  • poczucie obezwładniającej pustki, lęki i stany psychotyczne;

Jak sobie radzić z zaburzeniami nastroju?

Przede wszystkim należy uświadomić sobie problem. Osoby chore na ogół zdają sobie sprawę z tego, iż dzieje się z nimi coś niedobrego – brak kontroli nad emocjami, a w związku z tym z zachowaniami negatywnie odbija się na jakości ich życia. Pierwszym krokiem jest zatem udanie się po pomoc do specjalisty. Lekarz psychiatra w przypadku takich zaburzeń dobiera stosowne leki – ograniczające uciążliwe objawy (należą do nich stabilizatory nastroju czy antydepresanty różnego rodzaju). Ważnym elementem leczenia jest też psychoterapia. Może ona przybierać formę indywidualnych bądź grupowych zajęć. Poza zaangażowaniem specjalistów różnego rodzaju istotne jest, by osoba chora przebywała w przyjaznym jej środowisku. Rola rodziny i przyjaciół jest w takim wypadku nieoceniona.